Strona główna
O muzeumWirtualne zwiedzanieKalendarz wystaw i imprez EkspozycjeKonkursySzkołyZwiedzającyWydawnictwaLinkiKontakt

Muzeum Żydów Mazowieckich





Muzeum Żydów Mazowieckich

ul. Kwiatka 7,
09-400 Płock

tel. (24) 364 86 96

Kierownik: Mariusz Wojtalewicz
e-mail: m.wojtalewicz@muzeumplock.art.pl
Zastępca kierownika: Rafał Kowalski
e-mail: rafalkowalski@muzeumplock.art.pl

Godziny otwarcia:

od 01 maja do 14 października (okres letni):
wtorek - niedziela, godz. 10.00 - 17.00

od 15 października do 30 kwietnia (okres zimowy)
wtorek - niedziela, godz. 10.00 - 16.00

Wstęp na ekspozycję jest bezpłatny.

Muzeum Żydów Mazowieckich na Facebooku:

Muzeum Żydów Mazowieckich ma swoją siedzibę w budynku dawnej synagogi, tzw. małej, zwanej też "bożnicą". Małej, ponieważ w Płocku naprzeciwko obecnego pomnika 13 Straconych była również wielka synagoga, zburzona na przełomie 1950 i 1951 roku.

Budowa murowanej dwukondygnacyjnej bożnicy w stylu klasycystycznym przy ulicy Kwiatka (wówczas ul. Szeroka) rozpoczęła się w 1822 roku i zakończyła w połowie lat 50. XIX wieku. Tej inicjatywie od początku towarzyszyły trudności: brakowało funduszy na jej ukończenie; kłopoty sprawiało częściowe położenie na dawnej średniowiecznej fosie obronnej miasta; przedsięwzięciu sprzeciwiał się ówczesny biskup płocki - według niego bożnica miała stać zbyt blisko katedry - wkrótce jednak zmienił zdanie. Budynek w późniejszych latach przechodził wiele remontów, np. po częściowym zawaleniu się dachu w 1863 roku.

Bożnica ostatecznie powstała, z przeznaczeniem na szkołę, dom modlitwy i siedzibę zarządu gminy żydowskiej. Po wkroczeniu Niemców do Płocka we wrześniu 1939 roku w małej synagodze znalazł lokal Judenrat, czyli żydowska rada wykonująca polecenia władz okupacyjnych. Ten okres dziejów bożnicy zakończył się wraz z ostateczną likwidacją płockiego getta - z jego ponad ośmioma tysiącami mieszkańców - 1 marca 1941. To był jednocześnie koniec świata płockich Żydów, istniejącego od początku XIII wieku.

Ocalał budynek przy Kwiatka 7, którego właścicielem po zakończeniu drugiej wojny światowej został Komitet Żydowski. Z jego inicjatywy w dawnej bożnicy odbyło się pierwsze zebranie płockich Żydów, wzięły w nim udział 22 osoby. W 1949 roku powstała Spółdzielnia Krawiecko-Dziewiarsko-Pończosznicza im. Gerszona Dua-Bogena. W 1960 roku właścicielem tego miejsca został Skarb Państwa, dwa lata później budynek wpisany został do rejestru zabytków. Przestał być użytkowany w 1992 roku.

Na przełomie XX i XXI wieku zmieniał właścicieli. Wojewoda płocki przekazał go gminie Płock. W 1997 roku został odzyskany przez Gminę Wyznaniową Żydowską, która odsprzedała go miastu rok później. Kiedy rada miejska wystawiła budynek na sprzedaż w 2004 roku, zawiązało się Stowarzyszenie Synagoga Płocka. Jego celem stało się zorganizowanie przy ulicy Kwiatka 7 Muzeum Żydów Mazowieckich. W 2006 roku dawna bożnica została przekazana stowarzyszeniu na 10 lat, rok później wydano decyzję o warunkach zabudowy - wtedy można było rozpocząć remont z myślą o lokalizacji muzeum. Ostatecznie dzięki grupie płockich społeczników ze Stowarzyszenia Synagoga Płocka (na ten cel zebrali 1,3 mln zł), dotacji Unii Europejskiej (7,7 mln zł) i porozumieniu mazowieckiego urzędu marszałkowskiego i władz Płocka w sprawie wspólnego corocznego finansowania, od 15 marca 2013 można odwiedzać Muzeum Żydów Mazowieckich, działające w strukturach Muzeum Mazowieckiego w Płocku.

Muzeum jest placówką o charakterze kulturalno-oświatowym, której podstawowym zadaniem jest ukazanie historii osadnictwa żydowskiego na ziemiach polskich. Przestrzeń wystawy podzielona jest na trzy główne strefy tematyczne: przedsionek, pomieszczenie Holokaust i salę główną. W przedsionku prezentowana jest historia Żydów na Mazowszu. Przedstawione są najważniejsze informacje i wydarzenia związane z dziejami osadnictwa żydowskiego na ziemiach polskich - od samych jego początków aż po współczesne odrodzenie kultury żydowskiej w Polsce - i dokumenty o charakterze statystycznym.

W sali głównej prezentowane są - w nowoczesnej multimedialnej formie - elementy kultury Żydów w Polsce na przykładzie kuchni, muzyki, świąt i zwyczajów oraz architektury żydowskiej. Część poświęcona Holokaustowi zbudowana jest na bazie Kartek z pożogi Symchy Gutermana, naocznego świadka zagłady świata płockich Żydów, i archiwalnych fotografii żydowskich mieszkańców Mazowsza. Dopełnieniem artystycznym ekspozycji jest widowisko multimedialne stworzone na bazie wycinanki żydowskiej.

Oprócz części wystawowej, muzeum proponuje atrakcyjny program kulturalno-oświatowy. Składają się na niego koncerty, wieczory literackie, wykłady, małe spektakle teatralne, wystawy czasowe, zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży, prezentacje filmów fabularnych i dokumentalnych, pokazy slajdów, degustacje potraw żydowskich, warsztaty plastyczne i taneczne. Wszystkie te propozycje mają poszerzać bogatą działalność wystawienniczą o imprezy, których celem jest przybliżenie kultury żydowskiej, budzenie poczucia wzajemnego porozumienia między Polakami i Żydami, niwelowanie uprzedzeń, negatywnych stereotypów myślowych, przezwyciężanie granic między narodem polskim i żydowskim. Muzeum jest także jedną z placówek, która oprócz roli kulturalno-oświatowej działa na rzecz promocji Mazowsza - w tym Płocka - przyjmując w swoich progach rzesze turystów z Polski i z zagranicy.

Rafał Kowalski, Mariusz Wojtalewicz



The Museum of Mazovian Jews is housed in a former synagogue which is often referred to as Płock's minor synagogue. This is so because the city also had its great synagogue-from 1866 until the turn of 1950 and 1951, when it was demolished-located opposite the present-day monument to thirteen Poles executed by the Nazis during the Second World War.

The construction of the minor, two-storey, brick synagogue in Kwiatka Street (formerly Szeroka Street) was started in 1822 and finished in the mid-1850s. It ran into serious difficulties from the very beginning; the building was partially situated on Płock's former moat, which resulted in some complications; there were insufficient funds to complete the construction; and the Bishop of Płock opposed it, claiming that the synagogue would be located too close to the cathedral. However, he soon changed his mind. Built in the neoclassical style, the synagogue was frequently renovated, e.g. after the collapse of some parts of the roof in 1863.

There were three purposes for which the synagogue was intended; it functioned as a Jewish house of prayer, a school and the seat of Płock's Jewish community authorities. When the Germans invaded Płock in September 1939, the synagogue became the premises of a Judenrat, i.e. one of the administrative and enforcement bodies established by the Nazi invaders to manage Jewish communities in German-occupied areas. This period in the history of the synagogue was ended on 1 March 1941 by the final liquidation of the Płock ghetto with over 8000 Jewish people residing in it. This was also the end of the world of Płock Jews, which had existed since the beginning of the 13th century.

Located at 7 Kwiatka Street, the building itself survived the war, and the Jewish Committee became its owner in 1945. It was the committee's initiative to organise the first post-war meeting of Płock Jews in the former synagogue; the meeting was attended by twenty-two people. In 1949, the Gerszon Dua-Bogen Tailor, Knitting & Hosiery Cooperative was formed in the building. In 1960, the State Treasury became the owner of the building, which was entered in the Register of Historic Monuments two years later. The former synagogue ceased to be used in 1992.

At the turn of the 20th and 21st centuries, the building had several owners. The governor of the Province of Płock made it over to the local government of Płock. In 1997, the building became the Jewish community's property again. They sold it back to the Municipality of Płock a year later. When the city council put the building up for sale in 2004, the Płock Synagogue Association was founded; its aim was to establish the Museum of Mazovian Jews in the building. In 2006, the former synagogue was made over to the association for the period of ten years. A decision giving green light for this project was taken in 2007, which made it possible to begin the extensive renovation of the building. Since 15 March 2013, visitors have been able to go to the Museum of Mazovian Jews-which is a part of the Mazovian Museum in Płock-thanks to the Płock Synagogue Association, who collected 1.3 million zlotys for this purpose; an EU subsidy amounting to 7.7 million zlotys; and an agreement on joint financing concluded by the Office of the Marshal of the Mazovian Province and Płock's municipal authorities.

An educational and cultural institution, the Museum of Mazovian Jews is dedicated to the history of Jewish settlement in Poland. The exhibition space is divided into the following three parts: vestibule, Holocaust room and main exhibition hall. The vestibule is where the history of Mazovian Jews is presented by means of statistical documents and the most important information about Jewish settlement in Poland from its very beginning up to the recent revival of Jewish culture in Poland. Equipped with multimedia tools, the main exhibition hall is where the visitors can become familiar with Jewish culture through samples of Jewish cuisine, music, religious holidays, customs and architecture. The exhibition room devoted to the Holocaust is based on a book entitled Kartki z pożogi (Leaves From the Flame) by Symcha Guterman, who was an eyewitness of the destruction of the world of Płock Jews, and archive photographs taken by Mazovian Jews. The exhibition is complemented with a multimedia presentation based on Jewish paper-cuts.

Apart from housing exhibitions, the Museum of Mazovian Jews organises concerts, literary soirees, lectures, theatrical performances, temporary exhibitions, lessons, film shows, slide shows, Jewish cuisine tastings, visual art workshops and dance workshops. By doing so, the museum aims at presenting Jewish culture, securing communication between Poles and Jews, fighting prejudice and challenging stereotypes. Also, it is one of the institutions which promote the region of Mazovia, including Płock itself, through attracting tourists from both home and abroad.

Rafał Kowalski, Mariusz Wojtalewicz (Translated by Michał Pankowski)

Autor zdjęć: Piotr Dąbrowski

Muzeum Mazowieckie w Płocku 2006

Strona główna | Mapa serwisu | Kontakt | Logotypy


logomazovia.jpg orl_kopia.jpg
"Polityka Cookies"