Strona główna
O muzeumWirtualne zwiedzanieKalendarz wystaw i imprez EkspozycjeKonkursySzkołyZwiedzającyWydawnictwaLinkiKontakt

Galeria malarstwa i rzeźby młodopolskiej

Malarstwo końca dziewiętnastego wieku było odbiciem powszechnie panującego nastroju pesymizmu, przemijania, atmosfery dekadencji oraz efektem poszukiwań artystycznych twórców tej epoki. W ramach nowego kierunku, artyści postulowali wolność twórczego myślenia, oddając prymat intuicji i instynktowi. Na tle twórczych rozmyślań i kształtowania się nowych myśli artystycznych dążono do syntezy sztuk, stworzenia uniwersalnego języka dla wszystkich dyscyplin, poprzez powiązania i analogie.
Modernizm polski wpisywał się w nurt o podobnych założeniach, który na przełomie wieków królował w całej Europie w ruchach "młodych narodów". W swoim obrębie dopuszczał istnienie tendencji malarskich (impresjonizm, symbolizm, dekoracyjność secesji, ekspresjonizm) o odmiennych motywach i źródłach inspiracji, reprezentowanych przez obrazy oraz rzeźbę zgromadzone na wystawie. Powrót do źródeł malarze upatrywali w sztuce średniowiecznej (projekty witraży), dalekowschodniej, archaicznej czy ludowej.
Jedną z inspiracji malarzy Młodej Polski było odwołanie się do natury. Postawa ta znalazła swój język wyrazu w pejzażu modernistycznym, który wykorzystując zdobycze techniczne impresjonistów, niósł za sobą głębokie znaczenie symboliczne (K. Sichulski, J. Chełmoński, W. Wankie, B. Rychter - Janowska, W. Betley, H. Uziembło).
Malarze Młodej Polski kierując swą uwagę na człowieka jako jednostkę na tle otaczającego go wszechświata, dążyli do ukazania walki pomiędzy zmysłowością i duchowością natury ludzkiej, do przelania na płótno wewnętrznych przeżyć zrozumiałych tylko dzięki intuicyjnemu poznaniu. W obrębie tej tematyki, powstawały kompozycje przedstawiające artystę w pracowni, podczas aktu twórczego (A. Jezierski, W. Wodzinowski, F. M. Wygrzywalski, J. Unierzyski), jak również wzrosło zainteresowanie portretem, ale tym, mówiącym o uczuciach wewnętrznych portretowanego (V. Hofmann, W. Weiss).
Zainteresowanie psychiką ludzką, to także próba zgłębienia skomplikowanej i tajemniczej natury kobiecej. Obok uwielbienia dla świata flory i fauny, motyw kobiety był jednym z tych, które zdominowały sztukę secesji. Obrazy zgromadzone na ekspozycji częściowo stanowią swoiste studium poświęcone kobiecie.
Symbolizm był ucieczką poza sferę świata zewnętrznego w świat wyimaginowanych znaków i wyobrażeń. Dlatego też artyści za bohaterów obierali sobie postaci zaczerpnięte ze świata mitologii, ludowych wierzeń czy baśni (J. Malczewski, V. Hofmann).
Ekspresjonizm także skupiał się na istocie ludzkiej, kierujących nią uczuciach i emocjach, lecz przy użyciu odmiennych środków formalnych - zamaszystych pociągnięć pędzla, deformacji kształtów, stopniowego zaniku konturu, ekspresji wyrazu.

Polska rzeźba przełomu XIX i XX wieku doświadczyła przemian stylistycznych i formalnych dokonujących się pod wpływem docierających do nas ogólnoeuropejskich prądów artystycznych. U schyłku XIX w. doszło do starcia dwóch przeciwstawnych sobie kierunków: wciąż funkcjonującego akademizmu i rodzącego się modernizmu, który zaczął przeważać wraz z początkiem nowego wieku.
Rzeźba Młodej Polski wspomagana była przez secesję, która dzięki swojemu umiłowaniu form linearnych i graficzności znalazła zastosowanie w reliefie oraz przez "malarski" w swojej istocie impresjonizm, natomiast u schyłku okresu nawiązywała do tradycji klasycystycznej. Przykładem drugiej tendencji jest rzeźba przedstawiająca Panterę ogryzającą kość autorstwa Ludwika Pugeta (1877-1942).
Dzieła przedstawione na ekspozycji prezentują kalejdoskop nurtów i kierunków rozwijających się w obrębie sztuki Młodej Polski (impresjonizm, secesja, symbolizm, sztuka ludowa) kształtujących zarówno pod względem treści, jak i formy rzeźbę polską tamtego okresu.
Niektóre z rzeźb powstały pod wpływem inspiracji twórczością francuskiego artysty - Augusta Rodina, jak słynny Wodnik Konstantego Laszczki (1865-1956), formą nawiązujący do Rodinowskiego Myśliciela - postać zapożyczona ze świata ludowych wierzeń i baśni, efekt fascynacji folklorem, podobnie jak Król Olch Wacława Szymanowskiego (1859-1930), inspirowany balladą Goethego.
Wśród zgromadzonych dzieł nie zabrakło również studiów poświęconych kobiecie, utożsamianej z Rozpacząautorstwa Wojciecha Brzegi (1872-1941), uginającą się pod ciężarem dźwiganego tobołka, kobiety - Wiatru ( Wacława Szymanowskiego ) obie nawiązujące do tematyki ludowej. Motyw kobiety pojawia się także w twórczości Konstantego Laszczki - Niewolnica, jak i artystów zagranicznych (Akt autorstwa Mathurina Moreau, Popiersie kobiety - Gustava Obiols?a ).
Rzeźba tego okresu to również tradycyjne ujęcia portretowe ukazujące dzieci - prace Henryka Kuny (1879-1945), Henryka Hochmana (1879-1943) oraz popiersia znanych osobistości: Adama Mickiewicza - S. Ostrowskiego, Jacka Malczewskiego, Juliusza Słowackiego oba autorstwa Wacława Szymanowskiego czy Królowej Jadwigi - Wacława Bębnowskiego (1865-1945).

Muzeum Mazowieckie w Płocku 2006

Strona główna | Mapa serwisu | Kontakt | Logotypy


logomazovia.jpg orl_kopia.jpg
"Polityka Cookies"